wykonując Naszą prerogatywę w zakresie sprawowania najwyższej władzy sądowniczej,
rozpoznawszy sprawę:
SK 2004/8/I
z powództwa:
Folkego;
przeciwko:
Skarbowi Królestwa-Królewskim Służbom Informatycznym oraz Namiestnikowi
Koronnemu Surmali;
o:
przywrócenie obywatelstwa;
orzekamy, co następuje:
I. Nakazujemy przywrócenie obywatelstwa powodowi według stanu z dnia pozbawienia, nadając wyrokowi w tym zakresie klauzulę natychmiastowej wykonalności.
II. Uznajemy obywatelstwo Folkego za nieprzerwanie posiadane.
III. Powierzamy wykonanie wyroku w zakresie objętym klauzulą natychmiastowej wykonalności Szefowi Królewskich Służb Informatycznych.
IV. Kosztami postępowania obciążamy Skarb Królestwa.
UZASADNIENIE
(1)
Folke złożył w dniu 19 listopada 2004 r. powództwo o przywrócenie
obywatelstwa. W uzasadnieniu powołał się na postanowienia ustawy federalnej
z dnia 6 listopada 2004 roku o martwych duszach i dziedziczeniu
testamentowym podnosząc, że zastosowana wobec niego procedura związana z
weryfikacja obywatelstwa nie spełniła wymogów określonych tym aktem. Powód
stwierdził, iż nie zrzekał się obywatelstwa, nie podpisywał żadnych pism i
nie otrzymywał żadnej korespondencji w tej sprawie na swój adres pocztowy.
(2)
W odpowiedzi na pozew Namiestnik Koronny Surmali oświadczył, że w dniach
16 - 22 października 2004 r. Tekst stosownego dekretu został ogłoszony na
liście Królestwa, zaś na stronie głównej Surmali zostało podane stosowne
łącze do pełnej treści dekretu. W tym trybie powód nie poddał się procesowi
weryfikacji. Z uwagi na niską frekwencję, Namiestnik Koronny Surmali
zdecydował o zmianie procedury i indywidualnym powiadomieniu pocztą o
przeprowadzanej weryfikacji. I w tym trybie nie doszło do podjęcia przez
powoda działań zmierzających do uniknięcia uznania za osobę ustałą. Mając to
na względzie, Namiestnik Koronny Surmali w dniu 4 listopada 2004 r. dokonał
deportacji powoda jako osoby ustałej. Pozwany zwrócił uwagę, że powód
powołuje się na ustawę federalną z dnia 6 listopada 2004 r., a więc
ogłoszoną po zakończeniu procedury. Z tych względów, pozwany wniósł o
odrzucenie powództwa bez jego merytorycznego rozpatrzenia, podnosząc zasadę
niedziałania prawa wstecz.
(3)
Odpowiadając na pozew, Szef Królewskich Służb Informatycznych oświadczył, iż
w jego ocenie zostały zachowane niezbędne procedury. W wyniku
przeprowadzonego postępowania weryfikującego, Namiestnik Koronny deportował
pozwanego z powierzonej mu Prowincji, a następnie Król w dniu 5 listopada
2004 r. usankcjonował tę decyzję umieszczając dane powoda na liście osób
usuniętych. Królewskie Służby Informatyczne dokonały następnie - w ramach
prac konserwacyjnych związanych z funkcjonowaniem bazy danych Centralnego
Rejestru Mieszkańców (dalej: Rejestr) - przeniesienia wpisów osób usuniętych
poza bazę Rejestru.
(4)
W odpowiedzi na zarządzenie wzywające do oświadczenia, czy dekret
wprowadzający szczególny tryb weryfikacji, został ogłoszony na urzędowej
liście dyskusyjnej Surmali, Namiestnik Koronny Surmali stwierdził iż
ogłoszenie nastąpiło na liście Królestwa z uwagi na nikłe zainteresowanie
lista urzędową Prowincji. Pozwany podniósł dodatkowo, że powód nie był i
nadal nie jest subskrybentem listy surmalajskiej.
(5)
W oświadczeniu końcowym powód podtrzymał swoje powództwo. Stwierdził, iż
weryfikacja została przeprowadzona w sposób pospieszny, tak by zakończyć ją
przed dniem 6 listopada 2004 r., przed dniem ogłoszenia nowej ustawy
federalnej regulującej kwestie związane z osobami ustałymi. Pozostawał w
spisie obywateli w Centralnym Rejestrze Mieszkańców. Powód podtrzymał
twierdzenie iż nie otrzymał żadnej korespondencji w tej sprawie, pochodzącej
od władz Surmali.
(6)
W odpowiedzi na zarządzenie sądowe wzywające Namiestnika Koronnego Surmali
do przedstawienia dowodów potwierdzających przesłanie wiadomości na adres
powoda, wezwany stwierdził iż nie jest w stanie przedstawić stosownego
dowodu, albowiem nie korzystał z programu pocztowego, wykorzystując do tego
celu skrypt, który jednak po kilku dniach został usunięty. Namiestnik
Koronny złożył jedynie odpowiedź jednego z mieszkańców Surmali na list
rozesłany w ramach postępowania weryfikacyjnego, zawierający kopię
oryginalnej wiadomości.
(7)
Mając na uwadze zgromadzony w postępowaniu materiał procesowy oraz
obowiązujące prawo zważono, co następuje:
(7.A)
W pierwszej kolejności wyjaśnić należy kwestię obowiązywania przepisów
wskazywanych przez powoda. Myli się on twierdząc, że wyznacznikiem
legalności działań władz w przedmiotowej sprawie winny być przepisy ustawy
federalnej z dnia 6 listopada 2004 roku o martwych duszach i dziedziczeniu
testamentowym, albowiem wchodzą one w życie dopiero z dniem 1 stycznia 2006
roku, stosownie do nowelizacji tejże ustawy dekretem królewskim z dnia 6
listopada 2004 r. (BPSK Nr 299;
http://dreamland.l.pl/sk/sk/articles.php?id=299), a zatem nie znajdują
wprost zastosowania w przedmiotowej sprawie, jako że nawet w dniu orzekania
przepisy te nie mają statusu obowiązujących.
(7.B)
Powód podnosi iż przeprowadzona weryfikacja nie spełniła wymaganych
standardów, powołując się - jak to zostało wykazane wyżej - mylnie, na
postanowienia ustawy federalnej z dnia 6 listopada 2004 r. Wydanie
prawidłowego orzeczenia wymaga przeprowadzenia analizy, także w aspekcie
historycznym, przepisów prawa, jak również odniesienia się do wcześniejszego
orzecznictwa Sądu Królestwa w tej mierze. Otóż wyrokiem z dnia 1 kwietnia
2003 r. w sprawie SK 5/K/03 [Solardia v. Korona] (BPSK Nr 101;
http://dreamland.l.pl/sk/sk/articles.php?id=101), Sąd Królestwa orzekając w
pełnym składzie stwierdził m.in., że przeprowadzenie weryfikacji może
nastąpić jedynie w oparciu o akt rangi ustawowej, a ponadto iż Prowincje nie
mogą samodzielnie regulować spraw związanych z zasadami nadawania i utraty
obywatelstwa. Sąd Królestwa zwrócił wówczas jednocześnie uwagę iż sam proces
weryfikacji obywateli nie jest niezgodny z Konstytucją Królestwa, a wręcz
przeciwnie - stanowi urzeczywistnienie wartości konstytucyjnie chronionych,
w szczególności sprawnego funkcjonowania Królestwa i jego organów. W wyniku
tego orzeczenia, w dniu 17 kwietnia 2003 r. został wydany dekret królewski o
podpisywaniu paszportów i administracji CRM (BPSK Nr 75;
http://dreamland.l.pl/sk/sk/articles.php?id=75), który powierzył wykonywanie
królewskiej prerogatywy w tym zakresie Namiestnikom Koronnym. Dekret ten
został uchylony przez dekret królewski z dnia 24 kwietnia 2004 roku o
Centralnym Rejestrze Mieszkańców (BPSK Nr 201;
http://dreamland.l.pl/sk/sk/articles.php?id=201), następnie uchylony
kolejnym dekretem królewskim o tym samym tytule, z dnia 8 lipca 2004 roku
(BPSK Nr 242; http://dreamland.l.pl/sk/sk/articles.php?id=242). Niemniej,
zgodnie z ogólnymi regułami wykładni, fakt uchylenia przepisów uchylających
przepisy wcześniejsze, nie oznacza przywrócenia mocy obowiązującej tychże
przepisów. Artykuł 5 ust. 4 obowiązującego obecnie dekretu wskazuje obecnie
na to, iż reguły stwierdzania ustania obywatelstwa określają obecnie odrębne
przepisy. Jedynym przepisem federalnym wspominającym - a i to jedynie
pośrednio - o ustaniu obywatela, jest art. 12 ust. 2 ustawy federalnej z
dnia 12 marca 2004 roku [ogł. 13 marca 2004 r.] o wprowadzeniu Kodeksu
karnego (BPSK Nr 175; http://dreamland.l.pl/sk/sk/articles.php?id=175).
Przepis ten stanowi, że odmowa wszczęcia lub umorzenie postępowania karnego
z powodu niemożności ustalenia miejsca pobytu oskarżonego lub opuszczenia
przezeń terytorium Królestwa jest możliwe jedynie wówczas, gdy oskarżyciel
publiczny występuje z pozwem o stwierdzenie ustania danej osoby. Sama treść
przepisu, potwierdzona zresztą argumentem wynikającym z jego umiejscowienia
w systemie prawnym wskazuje, iż nie jest to przepis regulujący w sposób
całościowy i wyłączny procedurę stwierdzania ustania obywatela, lecz jedynie
przewiduje szczególny warunek odmowy wszczęcia lub umorzenia postępowania
karnego. Należy przy tym zwrócić również uwagę iż prawodawca nie określił
wyłączności prawa federalnego w tym względzie. Również ustawy federalne z
dnia 6 listopada 2004 roku, wprowadzające od dnia 1 stycznia 2004 roku nowe
regulacje kompleksowo obejmujące sprawy obywatelstwa, w tym ta na której w
znaczącej mierze opierał się w swojej argumentacji powód, przewidują daleko
idące uprawnienia władz Prowincji, czy też szerzej - właściwość praw
krajowych, w procedurze stwierdzania ustania obywatela. Wreszcie stwierdzić
należy, iż praktyka właściwości Namiestników Koronnych, przynajmniej w
zakresie wstępnego rozpoznania spraw o ustanie osoby fizycznej, przynajmniej
ta stała się zwyczajowo przyjętą w Królestwie. Argumentem koronnym jest
jednak fakt iż przeprowadzona w 2004 roku nowelizacja Konstytucji Królestwa
nie podążyła śladem orzecznictwa Sądu Królestwa i nie wykluczyła z zakresu
właściwości subsydiarnej (posiłkowej) prawa krajowego, uprawnienia Prowincji
do regulowania kwestii związanych z obywatelstwem, jeżeli takich regulacji
nie ma na szczeblu federalnym. Skoro zatem ustrojodawca nie podzielił
poglądu Sądu Królestwa w tej mierze, to stwierdzić należy konieczność
odstąpienia od dotychczasowej linii orzecznictwa w tym zakresie, albowiem
uprawnienie władzy sądowniczej do przeciwstawienia się woli prawodawcy ma
charakter wtórny i opiera się wyłącznie na stwierdzeniu, iż ochrona
praworządności wymaga, by akt sprzeczny z prawem najwyższym nie miał nawet
pozorów obowiązywania. Sądy bowiem nie mają władzy uchylania aktów
niezgodnych z Konstytucją, lecz jedynie stwierdzania iż pozostają one w
sprzeczności z ustawą zasadniczą i jako takie nie mają mocy obowiązującej
już od chwili ich ogłoszenia, a nie od chwili wydania orzeczenia. Brak
wiążącej mocy aktu normatywnego wynika z faktu tej właśnie sprzeczności, a
nie z decyzji sądowej "pozbawiającej" go tej mocy. Tylko podmiot uprawniony
do sprawowania władzy prawodawczej, choćby na podstawie delegacji
konstytucyjnej lub rangi ustawowej, może stosownym aktem odebrać aktowi moc
wiążącą, którą wcześniej akt ten rzeczywiście posiadał. Podsumowując tę
część rozważań stwierdzić zatem należy, iż Prowincje są uprawnione do
regulowania kwestii obywatelstwa w zakresie, w jakim prawo federalne nie
wprowadza regulacji bezwzględnie obowiązujących.
(7.C)
Konieczne jest obecnie rozważenie, czy zachowane zostały wymogi przewidziane
dla przeprowadzenia stosownych działań weryfikujących. W tym zakresie dla
rozstrzygnięcia przedstawionej do rozpoznania sprawy wystarczające wydaje
się stwierdzenie, że pozwany organ władzy publicznej nie przedstawił dowodów
pozwalających stwierdzić, że wiadomość o weryfikacji została przesłana na
adres powoda. Skoro bowiem ostatecznie przeprowadzono postępowanie
polegające na indywidualnym powiadamianiu obywateli o toczącej się
weryfikacji, to wymóg równości wymaga, by stosowanie tego postępowania, w
sposób maksymalny chroniącego obywatelskie uprawnienia, jeżeli oceniać to
przez pryzmat konieczności zapewnienia funkcjonalnej wydolności
administracji publicznej, było jednakowe wobec wszystkich obywateli. W
przedmiotowej sprawie mamy do czynienia ze stanem następującym: powód będący
obywatelem twierdzi, że nie dostał żadnej przesyłki, podczas gdy pozwany
będący organem władzy publicznej podnosi iż taka wiadomość została
przesłana. Pojawia się zatem okoliczność sporna, której rozstrzygnięcie ma
fundamentalne znaczenie dla trafności orzeczenia końcowego. Ogólne zasady
dowodowe nakazują, by dowód na istnienie danej okoliczności faktycznej
przedstawił ten, kto z tej okoliczności wywodzi skutek prawny. Innymi słowy,
dowód przedstawić ma ten, kto twierdzi, a nie ten, kto przeczy. Dodatkowo w
sytuacji gdy w grę wchodzi ochrona praw obywatela w jego relacjach z władzą
publiczną, to na tej ostatniej ciąży obowiązek zachowania szczególnej
staranności, jako na tej stronie, która ma uprawnienia właśnie o charakterze
władczym. Ponieważ brak jest jakiegokolwiek potwierdzenia przesłania, czy
chociaż samego programu który mógłby zostać poddany ocenie biegłego, pozwany
nie jest w stanie wykazać faktu przesłania. Należy przy tym wyraźnie i
jednoznacznie stwierdzić, iż bynajmniej nie przesądza się w tym momencie, że
do takiego przesłania nie doszło; wyrok niniejszy zapada w tym brzmieniu
tylko dlatego, że rozkład ryzyka procesowego w zaistniałej sytuacji, w tym
uwzględniwszy obowiązek szczególnej ochrony praw obywateli w ich relacjach z
władzą publiczną, nakazuje orzec na korzyść powoda.
(7.D)
Argumentacja przedstawiona przez powoda nakazuje wyjaśnienie jeszcze jednej
okoliczności. Wbrew temu co mogłoby się wydawać, pozwany nie musiałby
wykazywać, że odpowiednia wiadomość została odebrana przez powoda. Do
przyznania racji pozwanemu i w konsekwencji oddalenia powództwa w całości
wystarczyłoby udowodnienie przesłania wiadomości na oficjalny adres poczty
elektronicznej powoda. Zgodne bowiem z art. 5 ust. 2 powołanego już dekretu
królewskiego z dnia 8 lipca 2004 roku o Centralnym Rejestrze Mieszkańców,
samo przesłanie na adres podany w Rejestrze jest równoznaczne z prawidłowym
doręczeniem, o ile nie wystąpią okoliczności wskazane w ust. 3 tegoż
artykułu. Postanowienie to stanowi zresztą jedynie normatywne wyrażenie
utrwalonego już zwyczaju w Królestwie.
Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w sentencji.
(-) Artur I Piotr, R.
POUCZENIE
Wyrok niniejszy nie jest prawomocny. Z uwagi na fakt iż orzeczenie zostało
wydane osobiście przez Króla, środkiem zaskarżenia jest wniosek o ponowne
rozpatrzenie. Wniosek należy złożyć w ciągu 7 dni od ogłoszenia wyroku, z
wykorzystaniem formularza apelacji, udostępnionego w Pałacu Sprawiedliwości
(http://dreamland.l.pl/sk/sk/module.php?op=formularz_a). Uprawnionymi do
złożenia wniosku są strony. Jako sąd wydający orzeczenie w I instancji
należy wskazać Sąd Królestwa. W zarzutach należy wskazać, jakie błędy
zdaniem skarżącego popełniono przy rozpoznawaniu sprawy w I instancji. W
uzasadnieniu należy dokładnie przedstawić własną argumentację, nawiązując do
uzasadnienia wyroku I instancji oraz materiału procesowego - w razie gdyby
uzasadnienie wniosku było szczególnie obszerne, dopuszczalne jest przesłanie
go w formie odrębnego pliku, z zaznaczeniem w formularzu tego faktu. Odrębne
uzasadnienie należy wnieść w terminie przewidzianym dla złożenia wniosku.
Niewniesienie wniosku w terminie, odrzucenie wniosku lub jego oddalenie
będzie skutkować prawomocnością niniejszego wyroku.
(-) Artur I Piotr, R.
Received on Sun 05 Dec 2004 - 11:23:11 CET
This archive was generated by hypermail 2.4.0 : Fri 10 Jan 2020 - 23:09:57 CET