WSTĘP Królewska Komisja Konstytucyjna (dalej: Komisja) została ustanowiona celem zbadania, czy w obecnej sytuacji istnieje potrzeba wprowadzenia zmian do Konstytucji Królestwa, a w razie uznania takiej potrzeby, opracowanie projektu stosownych zmian.
Na Komisję nałożono obowiązek przedstawienia wstępnego sprawozdania w ciągu miesiąca od ukonstytuowania się. Mając na uwadze, iż wybór Przewodniczącego Komisji nastąpił 14 stycznia 2010 roku, Komisja przedstawia niniejszym wymagane prawem wstępne sprawozdanie.
Dekret pozostawił Komisji określenie zawartości wstępnego sprawozdania. Zdaniem Komisji, jej zadania mają charakter wyraźnie dwuetapowy: (1) zbadanie zasadności wprowadzenia zmian do Konstytucji Królestwa; (2) zaproponowanie konkretnych rozwiązań. Nie ulega wątpliwości iż konieczność zrealizowania drugiego etapu jest uzależniona od wyników ustaleń poczynionych w ramach pierwszego z wymienionych zadań, w związku z czym Komisja uznała za zasadne, wzorem poprzednich Komisji, ograniczenie wstępnego sprawozdania do tego właśnie elementu, a więc zbadania zasadności wprowadzenia zmian do Konstytucji Królestwa, w tym wskazania ewentualnych zakresów spraw, które wymagają ponownej regulacji przez ustrojodawcę.
Dalsze części sprawozdania odnoszą się już do poszczególnych sfer regulowanych przez ustawę zasadniczą. Kolejność poruszanych zagadnień nie odzwierciedla stopnia ich ważności.
Komisja w drugim etapie swoich prac zajmie się również projektem obywatelskim, gdyż z uwagi na jego sformalizowaną postać, nadaje się on już bezpośrednio do rozważań na etapie skonkretyzowanych poprawek.
ROZDZIAŁ I
KRÓL
W Komisji zagadnienie pozycji ustrojowej monarchy, a raczej jej modyfikacji, stało się jednym z najbardziej zacięcie dyskutowanych kwestii. Wyraźnie dały o sobie znać dwie grupy poglądów. Pierwszy z nich sprowadza się do ustalenia pozycji Króla jako klasycznej głowy państwa w monarchii parlamentarnej, opartej o zasadę legitymizacji wyborczej Rządu. Król miałby w tej sytuacji podejmować działania w porozumieniu z Rządem, straciłby prawo odwoływania ministra wbrew woli Premiera, zaś prerogatywa królewska w zakresie ustawodawstwa - wydawanie dekretów królewskich - już formalnie mogłaby być wykonywana wyłącznie z zgodą Premiera wyrażoną w postaci kontrasygnaty. Jako przemawiającą za takim rozwiązaniem przywołuje się obecną praktykę.
Przeciwnicy tego stanowiska zwracają uwagę na konieczność zapewnienia monarsze uprawnień niezbędnych do realizacji jego ustrojowej roli jako gwaranta ciągłości Królestwa i osobę w najwyższym stopniu odpowiedzialną za jego należyte funkcjonowanie. Wskazuje się, że w tym zakresie na niebezpieczeństwo paraliżu w sytuacji powtórzenia się niesławnej XIII kadencji Izby Poselskiej. Nie kwestionując konieczności bliskiej współpracy Króla i Premiera, wskazuje się na to, że dostatecznie tą kwestię reguluje praktyka; nie ma zaś potrzeby potencjalnie szkodliwego formalizowania tej współpracy.
ROZDZIAŁ II
PARLAMENT KRÓLEWSKI
W zakresie władzy ustawodawczej Komisja wydaje się być zgodna iż XIII kadencja Izby Poselskiej wskazała na obiektywne granice demokratyzacji życia w warunkach mikronacyjnych. W trakcie prac zwrócono uwagę na możliwość weryfikacji konieczności uzyskania wotum zaufania przez nowego Premiera, przy zachowaniu prawa Izby Poselskiej udzielenia wotum nieufności. Padła propozycja, aby wotum to mogło mieć wyłącznie charakter konstruktywnego, a więc by warunkiem jego udzielenia było jednoczesne wskazanie Królowi kandydata na nowego Premiera.
Komisja rozważa kwestię zasadności i możliwości wprowadzenia głosów ważonych. System ten znany jest np. prawu scholandzkiemu i polega na zróżnicowaniu siły głosu w wyborach w zależności od szeroko rozumianych zasług dla państwa. Kwestia ta będzie przedmiotem prac Komisji.
Jednocześnie w Komisji pojawiły się głosy wskazujące na zasadność reformy Senatu Królewskiego, zazwyczaj przez poszerzenie jego składu, przy czym niejako dwukierunkowo. Część Komisji widziałaby zasadnym przekształcenie Senatu Królewskiego w swego rodzaju izbę ziemską, składającą się z przedstawicieli Prowincji, palatynatów i ewentualnie innych jednostek terytorialnych. Drugi nurt wskazuje na konieczność rozważenia poszerzenia kręgu senatorów o osoby szczególnie zasłużone dla Królestwa, często według kryterium, tytułu honorowego. W tym zakresie zwrócono uwagę, że połączenie tej zmiany z ewentualnym wprowadzeniem głosów ważonych, doprowadzi do zbytniego uprzywilejowania arystokracji.
ROZDZIAŁ III
FEDERACJA
W zakresie relacji wewnętrznych, wskazano na zasadność zmodyfikowania definicji ustawy w prawie krajowym tak, by Prowincje samodzielnie ustalały, czy chcą mieć w ramach swoich ustrojów organ przedstawicielski, czy też nie. Wskazano nadto na zasadność wprowadzenia kadencyjności Namiestników Koronnych. Kwestie te nie wzbudziły zasadniczych emocji.
Najdalej idącą propozycją jest niewątpliwie zniesienie federalnego charakteru Królestwa. Wskazuje się, że Prowincje od dłuższego czasu nie są aktywne. Sama instytucja Prowincji, rozumianej jako ośrodek życia lokalnego, własnej kultury, jest martwa. Przeciwnicy zniesienia federalizmu jako zasady ustrojowej Królestwa wskazali na tradycję, potencjał istniejącego obecnie rozwiązania, które umożliwia na odrębności bez konieczności zrywania więzów z Królestwem jako takim. Wskazano również, że zmiana tego rodzaju wymagać będzie przeprowadzenia referendum narodowego, jako dotykająca samej istoty Królestwa.
ROZDZIAŁ IV
POZOSTAŁE
Komisja dopatrzyła się kilku błędów o charakterze redakcyjnym, w szczególności co do pozostawienia "Sądu Królewskiego" w jednym z przepisów. Tego rodzaju zmiany, mające wyłącznie charakter porządkujący, mają charakter wybitnie niesporny i będą przedmiotem rozważań na etapie dalszych prac, w kontekście opracowania poprawek usuwających stwierdzone uchybienia.
Przewodniczący
Królewskiej Komisji Konstytucyjnej
(-) Artur Piotr, RS.
Received on Sun 14 Feb 2010 - 12:34:36 CET
This archive was generated by hypermail 2.4.0 : Fri 10 Jan 2020 - 23:10:06 CET