W SK 2009/11/K [Wakowski v. IP i Korona]

From: dr jur. net. Robert markiz van Buuren <r.buuren_usunto_at_gmail.com>
Date: Wed, 17 Jun 2009 06:19:26 +0200


WYROK
W IMIENIU JEGO KRÓLEWSKIEJ MOŚCI Z dnia 17 czerwca 2009 roku

Sąd Królestwa w Wydziale I Konstytucyjnym w pełnym składzie:

Przewodniczący: sędzia SK dr. jur. net. Robert markiz van Buuren, Członkowie: JKM prof. jur. net. Edward Artur,                      sędzia SK dr. jur. net. Mateusz Conroy wicehrabia Shakur;

Po rozpoznaniu na rozprawie w dniach 26 kwietnia do 25 maja 2009 roku;

sprawy: SK 2009/11/K;
z powództwa: Łukasza markiza Wakowskiego; przeciwko: Izbie Poselskiej i Koronie;

o: stwierdzenie niekonstytucyjności art. 18a ustawy federalnej z dnia 19 czerwca 2007 roku o funkcjonariuszach Królestwa [j.t. z dn. 01.04 2008 r.] oraz art. 2 dekretu królewskiego z dnia 1 kwietnia 2008 roku o zmianie ustawy federalnej o funkcjonariuszach Królestwa

orzeka, co następuje:

1.Art. 18a ustawy federalnej z dnia 19 czerwca 2007 roku o funkcjonariuszach Królestwa [j.t. z dnia 01.04 2008 roku]  n i e  j e s t  n i e z g o d n y  z art. 1 ust. 1 Konstytucji Królestwa Dreamlandu;
2.Art. 2 dekretu królewskiego z dnia 1 kwietnia 2008 roku  n i e  j e s t  n i e z g o d n y  z art. 1 ust. 1 Konstytucji Królestwa Dreamlandu;
3.Kosztami sądowymi obciąża Skarb Królestwa. 4.Stwierdza prawomocność wyroku z chwilą jego urzędowego ogłoszenia.

UZASADNIENIE
(1)

Przebieg postępowania dostepny jest w Pałacu Sprawiedliwości - Wydziale I Konstytucyjnym
(http://www.dreamland.net.pl/sk/viewtopic.php?f=9&t=128).

(2)

Pozwem z dnia 9 marca 2009 roku Łukasz markiz Wakowski (dalej: powód) wniósł o stwierdzenie niekonstytucyjności art. 18a ustawy federalnej z dnia 19 czerwca 2007 roku o funkcjonariuszach Królestwa [j.t. z dn. 01.04 2008 r.] (dalej: FKuf) oraz art. 2 dekretu królewskiego z dnia 1 kwietnia 2008 roku o zmianie ustawy federalnej o funkcjonariuszach Królestwa (dalej: dekret). Powód zadał pytania co do zasadności wygaszenia w drodze dekretu królewskiego roszczeń o wypłatę zaległych wynagrodzeń funkcjonariuszom publicznym oraz ustanowienia daty ich wygaśnięcia a także co zrobić w sytuacji, kiedy dany funkcjonariusz zgłosił się z ustawowym wnioskiem o wypłatę zaległego wynagrodzenia, jeszcze przed wejściem w życie dekretu, i pomimo tego wynagrodzenia nie otrzymał? Powód ponadto wyraża wątpliwość, czy art. 2 dekretu nie narusza konstytucyjnej zasady ochrony praw słusznie nabytych? W drugiej części pozwu, powód kieruje kolejne pytania, tym razem dotyczące art. 18a FKuf, a mianowicie, czy rzeczony przepis może wygasić roszczenia funkcjonariuszy przed i po wejściu w życie danej normy prawnej oraz "co jeśli dany funkcjonariusz wysuwał odpowiednie roszczenia osobom odpowiedzialnym za dokonywanie wypłat w danych urzędach, jeszcze przed wejściem w życie art. 18a? Czy wtedy też te roszczenia wygasły?".

(3)

W dniu 26 kwietnia 2009 roku przedstawiciel Izby Poselskiej i przedstawiciel Korony (dalej: pozwani), wezwani zostali do złożenia odpowiedzi na pozew. Pozwani nie złożyli odpowiedzi na pozew w wyznaczonym terminie 7 dni.

(4)

W dniu 7 maja 2009 roku Prokurator Generalny Królestwa (dalej: prokurator), jako rzecznik interesu publicznego, został wezwany do zajęcia stanowiska w sprawie. Dnia 8 maja 2009 roku prokurator w dość obszernej odpowiedzi zaznaczył, iż na początku należy wskazać ciążący na pracodawcy obowiązek uregulowania zobowiązań z tytułu stosunku pracy najpóźniej w dniu ustania stosunku, z koniecznością wypłaty odsetek za zwłokę w uregulowaniu zobowiązania, jeżeli owa zwłoka nastąpiła z winy pracodawcy. Prokurator przypomniał, iż nawiązanie stosunku pracy następuję z chwilą wydania odpowiedniej decyzji administracyjnej i w tym samym trybie dokonuje się jego rozwiązania. Ponadto prokurator przywołał na sali sądowej rozdz. 3 FKuf, który reguluje sprawy roszczeń z tytułu zaległości w wypłacie wynagrodzeń i kieruje je na drogę postępowania administracyjnego.

W dalszej części prezentowanego stanowiska prokurator wyjaśnia, iż organ rozpatrujący sprawy roszczeń powinien brać pod uwagę okoliczności powodujące zawieszenie bądź przerwanie biegu przedawnienia przy określaniu przedawnienia sprawy. Wskazywanymi okolicznościami mogą być: nieobecność uprawnionego w Królestwie a także każda "czynność przed sądem lub innym organem powołanym do rozpoznawania spraw lub egzekwowania roszczeń danego rodzaju, przedsięwziętą bezpośrednio w celu dochodzenia, ustalenia lub zaspokojenia roszczenia, a także przez uznanie roszczenia przez organ lub osobę, przeciwko której roszczenie przysługuje". Przedawnienie roszczenia, w ocenie prokuratora, może nastapić tylko wtedy, gdy "strona, której przysługuje roszczenie sama podniesie zarzut przedawnienia". Jednakże każdy podmiot, pomimo przedawnienia roszczenia, może odstąpić od niego i uregulować zobowiązanie w zgodzie z interesem społecznym.

Rzecznik interesu publicznego przyznał, iż ustawodawca może określić termin przedawnienia roszczenia, jednak nie może dokonać takiego samego zabiegu w przypadku wygaśnięcia, gdyż jest ono, zdaniem prokuratora, niedopuszczalne. Kończąc swoje wystąpienie, prokurator stwierdził, iż o ile przedawnienie jest dopuszczalne, to w przypadku wygaśnięcia będzie to już złamanie zasady państwa prawnego. Ogólnie prokurator stanął na stanowisku, iż przepisy art. 18a Fkuf  są niezgodnie z Konstytucją w części, w jakiej dotyczą wygaśnięcia zobowiązania.

(5)

W dniu 8 maja 2009 roku i 17 maja 2009 roku sąd wyznaczył, odpowiednio: powodowi i przedstawicielom Pozwanych, pięciodniowy termin na złożenie oświadczenia końcowego w sprawie. Wezwani odstąpili od możliwości złożenia oświadczenia.

(6)

Mając na uwadze zgromadzony w toku przewodu sądowego materiał procesowy i obowiązujące prawo, Sąd Królestwa zważył, co następuje:

(6.A)

Sąd Królestwa bada zgodność z art. 1 ust. 1 Konstytucji zaskarżonych przepisów: art. 18a FKuf i art. 2 dekretu. Dotyczą one wprowadzenia 30-dniowego terminu na skierowanie wniosku o wypłatę zaległego wynagrodzenia w okolicznościach przewidzianych ustawą, pod rygorem wygaśnięcia zobowiązania w przypadku niezłożenia wniosku w ustawowym terminie, przy czym art. 2 dekretu pełni rolę przepisu przejściowego, który nadaje bieg 30-dniowego terminu z chwilą wejścia w życie nowelizacji FKuf.

(6.B)

Zasada demokratycznego wirtualnego państwa prawnego, wyrażona w art. 1 ust. 1 Konstytucji wiąże się z przywoływaną w toku postępowania zasadą ochrony praw słusznie nabytych. Orzekając o (nie)konstytucyjności danych przepisów prawa sąd musi wziąć pod uwagę wiele czynników, m.in. sposób nabycia danego prawa. Koniecznym podkreślenia jest, iż z zasady ochrony praw słusznie nabytych nie wynika adresowany do ustawodawcy zakaz zmiany sytuacji prawnej osób, zatem zasada ta nie ma charakteru absolutnego. Odstąpienie od zasady może mieć miejsce w przypadku konieczności zapewnienia wykonania innej ważnej dla porządku prawnego zasady konstytucyjnej. Ingerując w prawa nabyte, prawodawca powinien zapewnić możliwość dostosowania się do nowej regulacji, w szczególności poprzez wprowadzenie możliwie odległych terminów m.in. także możliwie odległego terminu vacatio legis. Ocena dopuszczalności ograniczenia praw podmiotowych obejmuje: - określenie, czy ograniczenie ma podstawę w innych normach, zasadach i wartościach konstytucyjnych, niekoniecznie wyrażonych expressis verbis w treści Konstytucji, - określenie, czy dla realizacji danej normy, zasady czy wartości konstytucyjnej konieczne jest naruszenie praw nabytych, - określenie czy wartościom konstytucyjnym, dla realizacji których prawodawca ogranicza prawa nabyte, można w danej konkretnej sytuacji przyznać pierwszeństwo przed wartościami znajdującymi się u podstaw zasady ochrony praw nabytych, - sprawdzenie, czy prawodawca zapewnił zainteresowanym odpowiedni termin na dostosowanie się do nowego porządku prawnego.

(6.C)

Dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy konieczne jest również wyjaśnienie terminów: "wygaśnięcia zobowiązania" i "przedawnienia zobowiązania". "Wygaśnięcie zobowiązania" następuje na skutek zastosowania się dłużnika do treści zobowiązania, zwolnienia dłużnika z zobowiązania bądź na skutek wygaśnięcia zobowiązania na podstawie przepisów prawa. Wygaśnięcie zobowiązania uniemożliwia wierzycielowi ponowne dochodzenie spełnienia treści zobowiązania przez dłużnika. Natomiast "przedawnienie zobowiązania" następuje w przypadku uchylania się od wykonania treści zobowiązania przez dłużnika w określonym czasie. W tym wypadku zobowiązanie nie przestaje istnieć, jednak dłużnik zyskuje prawo przed sądem do odmowy wykonania zobowiązania bez żadnych konsekwencji. Dłużnik może również dobrowolnie spełnić żądania wynikające z zaciągniętego zobowiązania, czego nie umożliwia wygaśnięcie zobowiązania.

(6.D)

Odpowiadając na zadane przez powoda pytania, sąd stwierdza, iż akty rangi ustawowej mogą określać zarówno zasady wygaśnięcia jak i przedawnienia zobowiązania pomiędzy podmiotami prawa. Koniecznym jest jednak dochowanie należytego ich wprowadzenia, biorąc pod uwagę okoliczności wskazywane w pkt. 6.B niniejszego uzasadnienia. W przypadkach, kiedy osoba wnioskująca o uregulowanie zobowiązania wystąpi z uzasadnionym wnioskiem i nie otrzyma należności, lub gdy w ogóle nie dojdzie do rozpatrywania wniosku, wnioskodawca może wystąpić ze skargą do Króla w trybie art. 17 FKuf. Na podstawie przepisów prawa, może również przed sądem dochodzić swoich praw gwarantowanych w Konstytucji wraz z należnym zadośćuczynieniem. Jeżeli natomiast tego nie robi, pomimo, iż ustawa daje jemu taką możliwość, roszczenie takie może albo ulec przedawnieniu albo ostatecznie wygasnąć. Skarżony przepis dekretu nie stanowi naruszenia zasady ochrony praw słusznie nabytych, gdyż zostały spełnione wymogi wyinterpretowywane z zasady państwa prawnego dla uprzedniego, właściwego wprowadzenia danego ograniczenia i tylko w niezbędnym zakresie. Ograniczenie to wprowadzono przez konieczność ochrony interesów pracodawców, a w przypadku, kiedy pracodawcą jest organ władzy publicznej - w interesie ochrony Skarbu Królestwa przed dawnymi roszczeniami o wypłatą zaległych wynagrodzeń i odszkodowania z tego tytułu, mając na uwadze oczywiste prawa pracownika do wynagrodzenia za pracę. Wprowadzone rozwiązania prawne nie naruszają w żaden sposób zasady państwa prawnego, gdyż umożliwiono w odpowiednio długim czasie dochodzić swoich praw przed uprawnionymi organami po wejściu w życie skarżonych regulacji.

(6.E)

Art. 18a FKuf może ustanowić termin wygaśnięcia zobowiązania zarówno powstałego przed wejściem w życie danego przepisu jak i powstałego po wejściu przepisu w życie. Zasada nieretroaktywności prawa może być ograniczona do momentu konieczności zachowania należytego porządku konstytucyjnego bez jednoczesnego nadmiernego i nieuzasadnionego ograniczenia praw podmiotowych jednostki. Nieuregulowanie zobowiązania przez dany organ, pomimo zwrócenia się z uzasadnionym wnioskiem, otwiera możliwość skierowania postępowania na drogę sądową. Sąd może ostatecznie zasądzić na rzecz pokrzywdzonego zwrot wynagrodzenia z tytułu stosunku pracy wraz ze sprawiediwym i słusznym zadośćuczynieniem. Wykorzystanie wszystkich, możliwych i zgodnych z prawem, sposobów dochodzenia swoich praw leży w gestii zainteresowanego i nikt inny nie może uczynić tego w jego imieniu. Zaniechanie takiego działania nie stanowi przeszkody do zmiany sytuacji prawnej zainteresowanego przez prawodawcę w zgodzie z zasadą państwa prawnego i wynikającej z niej ochrony praw słusznie nabytych w powiązaniu z zasadą słusznej legislacji.

(6.F)

Sąd pragnie zwrócić uwagę, iż organy administracji publicznej, jak również wszystkie inne podmioty prawne mają obowiązek regulować na bieżąco swoje zobowiązania, w tym zobowiązania finansowe wobec pracowników. Niewywiązywanie się z nałożonego obowiązku jest łamaniem praw pracowniczych i może być skutkiem pociągnięcia do odpowiedzialności sądowej i uzasadnionego żądania uregulowania zaistniałych zaległości oraz korzystania z prawa do zadośćuczynienia przez pracowników. Równocześnie, niewykorzystanie przez pracowników zagwarantowanego konstytucyjnie przywileju dochodzenia swoich praw nie jest argumentem do przeciwstawiania się przyjętymi, zgodnie z prawem i zasadami konstytucyjnymi, nowymi regulacjami, które w jakikolwiek sposób mogą wpłynąć lub wpływają na sytuację prawną pracowników i ich zaległych należności.

(6.G)

Sąd Królestwa pragnie podkreślić, iż nie było intencją rozstrzyganie w przedmiotowej sprawie, czy to wygaśnięcie czy przedawnienie zobowiązania jest lepsze dla interesu wierzycieli i dłużników, tylko istnienie ich instytucji w zgodzie z porządkiem konstytucyjnym. Jednocześnie sąd przypomina, iż prawodawca ma możliwość zmiany istniejącego porządku prawnego w przypadku, kiedy społeczeństwo domaga się odpowiednich zmian, w tym zmiany skarżonej regulacji ustawowej w taki sposób, aby roszczenia nie ulegały wygaśnięciu a jedynie przedawnieniu. Sąd nie ma zamiaru wpływać w tym względzie na decyzje legislatywy, zatem nie będzie wskazywał rozwiązania sprawy roszczeń.

(6.H)

Sąd rozstrzygnął o poniesieniu całkowitych kosztów postępowania sądowego przez Skarb Królestwa w związku z rozstrzygnięciem sprawy istotnym dla interesu publicznego.

(7)

Z powyższych względów Sąd Królestwa orzekł jak w sentencji.

(-) dr jur. net. Robert markiz van Buuren

(-) Edward I Artur, R.

(-) dr jur. net. Mateusz Conroy wicehrabia Shakur
Received on Tue 16 Jun 2009 - 21:20:31 CEST

This archive was generated by hypermail 2.4.0 : Fri 10 Jan 2020 - 23:10:05 CET