Sąd Królestwa w Wydziale IV Administracyjnym w składzie: Przewodniczący: Prezes SK król senior Artur Piotr
po rozpoznaniu na rozprawie w dniach 27 lipca - 20 sierpnia 2008 roku
sprawy: SK 2008/15/I
ze skargi: Prokuratora Generalnego Królestwa
przeciwko: Komisji Wyborczej Królestwa
na: poprawność przeprowadzenia wyborów do Izby Poselskiej XI kadencji w
dniach 2 - 8 lipca 2008 roku
orzeka, co następuje:
I. Stwierdza zasadność skargi.
II. Stwierdza ważność wyborów do Izby Poselskiej XI kadencji,
przeprowadzonych w dniach 2 - 8 lipca 2008 roku, mimo stwierdzonych
uchybień.
III. Zasądza od Skarbu Królestwa - Komisji Wyborczej Królestwa na rzecz
Skarbu Królestwa - Prokuratora Generalnego Królestwa kwotę 5.000 D tytułem
zwrotu kosztów postępowania.
UZASADNIENIE
(1)
Pełen zapis przebiegu rozprawy dostępny jest w Pałacu Sprawiedliwości - Sala
Rozpraw VI.
(2)
Skarżący podniósł w rozpoznawanej w niniejszej sprawie skardze, stanowiącej
jedną z dwóch wniesionych przezeń w związku z wyborami do Izby Poselskiej XI
kadencji przeprowadzonymi w dniach 2 - 8 lipca 2008 roku, że Komisja
Wyborcza Królestwa przeprowadziła wybory w składzie dwuosobowym, a więc
niezgodnym z ustawą federalną z dnia 14 września 2002 roku o Izbie
Poselskiej (j.t. - LDKD #23049; dalej: ufIP).
(3)
Przewodniczący Komisji Wyborczej Królestwa przedstawił stanowisko Komisji,
zgodnie z którym Komisja Wyborcza Królestwa faktycznie działała w składzie
dwuosobowym, jednakże wyniknęło to z zaniedbania Izby Poselskiej, która nie
wyłoniła swojego przedstawiciela w Komisji. Nie może to przesądzać o
nieważności wyborów, gdyż to byłaby zbyt daleko idąca sankcja. Poza tym
zdaniem Przewodniczącego Komisji Wyborczej Królestwa, brak podstaw do
przyjęcia, że działalność dwuosobowej Komisji jest sprzeczna z prawem.
(4)
Mając na względzie zgromadzony w toku przewodu sądowego materiał procesowy
oraz obowiązujące prawo Sąd Królestwa zważył, co następuje:
(4.A)
W pierwszej kolejności Sąd Królestwa stwierdził iż dla rozstrzygnięcia
niniejszej sprawy nie może mieć zastosowania ufIP w brzmieniu ustalonym
ustawą federalną z dnia 10 sierpnia 2008 roku o sądownictwie (LDKD #27953;
dalej: ufs), która zmieniła ufIP z mocą wsteczną od 1 lipca 2008 roku,
zgodnie z art. 55 ust. 1 ufs. Nie posuwając się do badania konstytucyjności
takiego rozwiązania ustawodawczego, Sąd Królestwa stwierdził, że z uwagi na
to, że w dniu 10 sierpnia 2008 roku sprawa zawisła już przed Sądem
Królestwa, zaś wybory przeprowadzono według norm obowiązujących w dniach 2 -
8 lipca 2008 roku, należało pominąć nowelizację z 10 sierpnia 2008 roku.
Okoliczność ta dobitnie wskazuje na niebezpieczeństwa i trudności związane z
ustalaniem wstecznej daty obowiązywania aktów normatywnych.
(4.B)
Skarga jest zasadna. Działania Komisji Wyborczej Królestwa, podejmowane w
składzie dwuosobowym, dotknięte są wadą prawną, skoro ustawowy skład Komisji
to trzy osoby, o czym stanowi art. 4 ust. 2 ufIP. Jest to stwierdzenie
zupełnie wystarczające w zakresie określenia, czy skarga jest zasadna.
Twierdzenie iż ustawodawca nie stanowi o działaniach dwuosobowej Komisji
jest w istocie tylko potwierdzeniem tej argumentacji - ustawodawca w ogóle
nie przewidział sytuacji, w których działa Komisja w innym składzie; nie są
to wówczas działania Komisji, lecz działania dwóch komisarzy wyborczych.
(4.C)
Problemem, przed jakim stanął Sąd Królestwa w niniejszej sprawie jest
rozważenie, czy stwierdzone uchybienie jest tego rodzaju, że musi skutkować
stwierdzeniem nieważności wyborów. Zgodnie z art. 14 ust. 1 ufIP Sąd
Królestwa orzeka nieważność wyborów, jeżeli stwierdzone uchybienia są tego
rodzaju, iż mogły wpłynąć na wynik wyborów. Mamy zatem tutaj do czynienia z
odstępstwem od zasady ukształtowanej w orzecznictwie Sądu Królestwa, zgodnie
z którą nieprawidłowość proceduralna - w szerokim rozumieniu tego pojęcia
również niewłaściwe obsadzenie organu kolegialnego - skutkuje zawsze
nieważnością czynności. Ustawodawca w tym wypadku zdecydował się na dodanie
warunku o charakterze merytorycznym: nie wystarczy abstrakcyjne stwierdzenie
naruszenia prawa, lecz konieczne jest dodatkowo ustalenie, że naruszenie to
mogło mieć wpływ na ostateczny wynik wyborczy. Odstępstwo to mieści się w
granicach swobody ustawodawcy, gdyż zostało podjęte w celu ochrony innej
konstytucyjnie chronionej wartości, a to demokratyzacji Królestwa.
(4.D)
Za stwierdzeniem nieważności wyborów przemawiają co najmniej dwie ważkie
racje. Pierwszą z nich jest konieczność usuwania z obrotu prawnego
jakichkolwiek wątpliwości co do legitymacji Izby Poselskiej. Jako organ
przedstawicielski, odgrywa ona kluczową rolę w funkcjonowaniu organów władzy
publicznej. Daje różnym grupom politycznym możliwość wyartykułowania swoich
celów i poglądów na istotne sprawy publiczne. Dla rządzącej większości
stanowi forum realizacji programu wyborczego, dla mniejszości - realizowania
niezmiernie ważnej funkcji kontrolnej. Ewentualne wątpliwości co do
prawidłowości wyborów stanowią zagrożenie dla stabilności całego Królestwa,
i to nie tylko politycznej, ale również prawnej, za co już bezpośrednio
współodpowiedzialny jest również Sąd Królestwa. Drugą racją za stwierdzeniem
nieważności jest konieczność wyegzekwowania należytego działania tych
organów władzy publicznej, które swoim niefrasobliwym postępowaniem
doprowadziły do naruszenia obowiązującego porządku prawnego, które same
współtworzą. Należy w tym miejscu zaznaczyć, że tym razem to nie działania
Komisji Wyborczej Królestwa doprowadziły do stanu wątpliwości,
uzasadniających wystąpienie ze skargą wyborczą, lecz działania - a raczej
ich brak - izby Parlamentu Królewskiego, a więc organu wobec Komisji
Wyborczej Królestwa niezależnego.
(4.E)
Sąd Królestwa obowiązany jest rozważyć również argumenty przeciwne.
Pierwszym, a i najistotniejszym, jest wskazana przez Przewodniczącego
Komisji Wyborczej Królestwa kwestia wypełnienia przesłanki materialnej z
art. 14 ust. 1 ufIP, a więc tego, czy stwierdzone uchybienie mogło mieć
wpływ na wynik wyborów. Dwóch komisarzy wyborczych zgodziło się, że wyniki
przez nich ustalone zostały uzyskane w wyniku przeprowadzenia wyborów
rzetelnych. W sprawie SK 2008/14/I [PGK v. KWK] Sąd Królestwa uznał
wprawdzie zasadność skargi wyborczej co do uwzględnienia głosu pustego jako
ważnego, niemniej przesądził iż nie miało to znaczenia dla wyniku wyborów
(LDKD #28029, uzas. pkt 4.D). W obecnie rozpoznawanej sprawie również nie
przedstawiono dowodów na to, by wybory zostały przeprowadzone w sposób -
poza badaną kwestią - naruszający zaufanie w uzyskane wyniki. W tej sytuacji
nie można nie dostrzec, że ustanowienie trzeciego członka Komisji Wyborczej
Królestwa w odpowiednim trybie i czasie, nie spowodowałoby samo przez się
zmiany wyników wyborów co do podejmowanych decyzji przez samą Komisję.
(4.F)
Powyższe nie przesądza jeszcze sprawy ważności wyborów. Jak już wyżej
zaznaczono, działania dwóch komisarzy nie są działaniami Komisji, zaś to ona
jest federalnym organem wyborczym. W istocie zatem wybory nie zostały
przeprowadzone przez Komisję. Sąd Królestwa musi zatem odpowiedzieć, czy
wybory przeprowadzone przez dwóch komisarzy wyborczych, a nie Komisję
Wyborczą Królestwa, mogą w ogóle być wyborami ważnymi, w istocie - czy w tym
wypadku mamy w ogóle do czynienia z wyborami do Izby Poselskiej. W ocenie
Sądu Królestwa i przy uwzględnieniu okoliczności przedmiotowych wyborów -
tak. Wybory zostały przeprowadzone na podstawie postanowienia królewskiego.
Efektywnie przeprowadziła je jednomyślna większość legitymowanych członków
Komisji Wyborczej Królestwa. Nie stwierdzono uchybień budzących realną
wątpliwość co do tego, czy wyniki wyborów odpowiadają rzeczywistej woli
wyborców wynikającej z oddawanych głosów. Ustawodawca w sposób uprawniony
zawęził możliwość orzeczenia przez Sąd Królestwa nieważności wyborów i w
granicach konstytucyjności działań ustawodawcy, Sąd Królestwa jest wynikiem
tych działań związany.
(4.G)
Sąd Królestwa uznaje za właściwe zwrócić uwagę na zasadność rozważenia przez
ustawodawcę nowelizacji ufIP, polegającą na uregulowaniu sytuacji, w której
dowolny z organów uprawnionych do wskazania swojego przedstawiciela w
Komisji Wyborczej Królestwa nie czyni tego. Błędnie wywodził w toku procesu
skarżący, że członka Komisji Wyborczej Królestwa mógł na podstawie art. 30
ust. 4 ufIP powołać Rząd Królewski. Przepis ten, interpretowany prawidłowo w
świetle brzmienia całego art. 30 ufIP jawi się jako przejściowy, służący
przeprowadzeniu pierwszych wyborów, kiedy to Izba Poselska po prostu nie
istniała i bez postanowienia art. 30 ust. 4 ufIP w ogóle nie byłoby prawnej
możliwości utworzenia Komisji Wyborczej Królestwa w przewidzianym przez
ustawodawcę składzie. W obecnych warunkach przepis art. 30 ust. 4 ufIP jest
przepisem, który jako przejściowy nie podlega już stosowaniu. Ustawodawca
winien również baczyć, by wprowadzane przezeń przepisów z mocą wsteczną nie
tworzyło niebezpieczeństwa niekonstytucyjności przyjmowanych przezeń
unormowań.
(4.H)
O kosztach postępowania orzeczono mając na względzie iż skarżący wygrał
sprawę co do zasadności skargi, uiścił zaś opłatę w kwocie 5.000 D.
Prezes Sądu Królestwa
(-) Artur Piotr, RS.
POUCZENIE
Od niniejszego wyroku jako wydanego w I instancji stronie mającej interes
prawny przysługuje apelacja, którą należy wnieść na adres Prezesa Sądu
Królestwa, w terminie 7 dni od urzędowego ogłoszenia wyroku.
Received on Thu 28 Aug 2008 - 11:43:11 CEST
This archive was generated by hypermail 2.4.0 : Fri 10 Jan 2020 - 23:10:04 CET