po rozpoznaniu w dniach 19 października - 27 listopada 2006 roku;
sprawy SK 2006/21/P;
z połączonych pytań prawnych: Mateusza van Żukowskiego i Pierre'a de
Furrcou;
o treści następującej: "1. Jakie są obowiązki Korony wobec Izby
Poselskiej po spadku liczebności posłów poniżej pięciu?
2. Czy dopuszczalne jest funkcjonowanie Izby Poselskiej składającej
się z mniej niż ustawowej granicy 5 - 10 posłów i czy decyzje
podejmowane w pełnym składzie mniejszym niż 5 posłów są sprzeczne z
prawem i duchem Ustawy Federalnej o Izbie Poselskiej?";
postanawia:
I. Zmniejszenie liczby posłów poniżej pięciu nie powoduje powstania jakichkolwiek dodatkowych obowiązków Korony.
II. Funkcjonowanie Izby Poselskiej w składzie mniejszym niż pięciu posłów jest dopuszczalne, a decyzje tak licznej Izby są ważne.
III. Izba Poselska funkcjonująca w składze mniejszym niż lub równym dwa powinna zawiesić swoją działalność do czasu rozstrzygnięcia wyborów uzupełniających.
IV. Kosztami postępowania obciąża Skarb Królestwa.
V. Stwierdza prawomocność postanowienia z chwilą jego urzędowego ogłoszenia.
UZASADNIENIE
(1)
Pełen zapis przewodu sądowego jest dostępny w Pałacu Sprawiedliwości -
Sali Rozpraw VIII
(http://www.dreamland.l.pl/sk/sk/forum.php?page=&cmd=show&id=471).
(2)
W dniu 19 października 2006 roku wnioskodawca, Szlachetny Pan Mateusz
van Żukowski (dalej: wnioskodawca I), złożył wniosek o odpowiedź z
pytania prawnego "Do czego obliguje Monarchę zmniejszenie liczby
posłów w IP poniżej 5?". Doprecyzowując swój wniosek stwierdził, iż
zapisy ustawy federalnej z dnia 14 września 2002 roku o Izbie
Poselskiej [j.t. z 3 lipca 2006 r.] (dalej: ustawa o Izbie) nie
precyzują czy po zmniejszeniu liczby posłów poniżej pięciu Król
powinien rozwiązać Izbę, zarządzić wybory uzupełniające czy
"pozostawić IP" w dotychczasowym składzie. Wnioskodawca I dodał, iż
jego zdaniem zmniejszenie liczby posłów poniżej pięciu nie obliguje
Króla do żadnych działań, ponieważ ustawa o Izbie nie zawiera takiej
wyraźnej dyspozycji.
(3)
W dniu 20 października 2006 roku wnioskodawca, Szanowny Pan Pierre de
Furrcou (dalej: wnioskodawca II), złożył wniosek o odpowiedź z
pytania prawnego "Czy dopuszczalne jest funkcjonowanie Izby Poselskiej
składającej się z mniej niż ustawowej granicy 5 - 10 posłów i czy
decyzje podejmowane w pełnym składzie mniejszym niż 5 posłów są
sprzeczne z prawem i duchem Ustawy Federalnej o Izbie Poselskiej?".
Wnioskodawca II złożył jednocześnie wniosek o nakazanie przez sąd
zawieszenia działalności Izby Poselskiej do czasu wydania przez Sąd
Królewski orzeczenia w sprawie z przedmiotowego pytania prawnego.
Wnioskodawca II dołączył do wniosku obszerne uzasadnienie. Jego
zdaniem należy przepis art. 2 ust. 2 ustawy o Izbie stosować per
analogiam i do przypadku, gdy liczba spada poniżej pięciu także
podczas kadencji. Wynika to, zdaniem wnioskodawcy II, z przyczyn
praktycznych. Większa ilość posłów lepiej, zdaniem tego wnioskodawcy,
reprezentuje interesy obywateli, zaś art. 2 ust. 2 wskazywałby tu na
zamysł ustawodawcy, który jakoby uznał, iż pięciu posłów jest minimalną
wartością graniczną dla liczebności Izby. Wnioskodawca II
stwierdza więc, że skoro dla ważności wyborów niezbędne jest skuteczne
wybranie co najmniej pięciu osób, to tym samym, jeśli liczba posłów
spadnie poniżej tej granicy w czasie trwania kadencji, Izba Poselska
przestaje być "władna podejmować prawnie wiążące decyzje".
Wnioskodawca II powołuje także art. 18 ustawy o Izbie odnoszący
się do wyborów uzupełniających. Jest to, zdaniem tego wnioskodawcy,
artykuł niejednoznaczny w tym zakresie, że nie określono czy należy
stosować go także do sytuacji, gdy jeden poseł zrzekł się mandatu lub
został go pozbawiony, przez co liczebność spada poniżej pięciu posłów.
Poza tym wnioskodawca II powołuje się na "nadrzędną myśl ustawodawcy"
i "zasady obowiązujące od stuleci".
Wnioskodawca II konkluduje, że po zmniejszeniu się liczby posłów
poniżej pięciu, Król powinien rozwiązać Izbę Poselską i rozpisać nowe
wybory na podstawie interpretacji rozszerzającej art. 2 ust. 2 ustawy
o Izbie.
(4)
Przewód sądowy w sprawie został otwarty zarządzeniem z dnia 19
października 2006 roku, zaś w dniu 21 października 2006 roku został
rozszerzony o wniosek drugi, włączony do wspólnego rozpoznania.
(5)
Prokurator Generalny złożył pierwsze oświadczenie w dniu 20
października 2006 roku, odnosząc się jedynie do pierwszego wniosku.
Stwierdził w nim, że "w świetle przepisów obowiązującego prawa samo w
sobie zmniejszenie liczby posłów w Izbie Poselskiej poniżej liczby 5
nie jest wiążące dla Króla w żaden sposób". Prokurator Generalny
dodał, że w świetle zapisów art. 18 ust. 3 ustawy o Izbie graniczną
dolną liczbą posłów jest liczba 3 i jest to jedna z przesłanek do
wyborów uzupełniających. Drugą z przesłanek jest to, by do końca
kadencji pozostawało więcej niż lub dokładnie 30 dni, przy czym obie z
przesłanek muszą być spełnione łącznie dla zaistnienia obowiązku
rozpisania wyborów uzupełniających.
(6)
Drugie oświadczenie Prokurator Generalny złożył w dniu 29 października
2006 roku, po połączeniu obu wniosków do wspólnego rozpoznania.
Oświadczył wówczas, że funkcjonowanie Izby Poselskiej składającej się
z mniej niż 5 posłów jest dopuszczalne, a hipoteza art. 2 ustawy nie
powinna być rozszerzana na inne sytuacje. Prokurator Generalny dodał,
że jedyną sytuacją, gdy liczebność posłów będzie obrażać konstytucyjną
zasadę demokratycznego państwa prawnego będzie taka, kiedy na skutek
zaistnienia "jednej z przesłanek negatywnych wyborów uzupełniających"
posłowie będą pracować w liczbie dwóch.
(7)
W dniu 30 października 2006 roku zamknięto przewód sądowy w sprawie,
po czym zarządzeniem z dnia 31 października 2006 roku został on
otworzony na nowo i wszczęta została procedura amicus curiae. Nikt nie
zdecydował się jednak podzielić się swą opinią w ramach tej procedury;
w dniu 26 listopada 2006 roku przewód sądowy został zamknięty ponownie.
(8.A)
Dla należytego rozpoznania sprawy należy przede wszystkim rozważyć
sporny art. 2 ust. 2 ustawy o Izbie. Zgodnie z tym przepisem, "liczba
mandatów równa jest liczbie kandydatów, którzy otrzymali w wyborach co
najmniej 3 głosy, jednak nie może być mniejsza niż 5 lub większa niż
10". Wnioskodawca drugi rozumuje poprawnie, że intencją ustawodawcy
było tu zawarcie wyraźnej dolnej granicy ilości posłów wymaganych do
stworzenia Izby o dostatecznej reprezentatywności obywateli Królestwa.
Zgodnie z dającym się odtworzyć sposobem myślenia ustawodawcy, Izba
Poselska wybrana w składzie ledwie czteroosobowym lub mniejszym nie
jest w stanie zapewnić właściwego reprezentowania interesów
Dreamlandczyków. Sąd Królestwa w obecnym składzie nie rozszerza jednak
przepisu art. 2 ust. 2 ustawy o Izbie na przypadki inne niż wybory.
(8.B)
Nałożenie na Koronę obowiązku rozwiązania Izby należy do katalogu
najwyższych rangą czynności prawnych. Po pierwsze, rozwiązanie Izby
Poselskiej jest prerogatywą królewską, a prawa i obowiązki Króla, jako
głowy państwa, winny być wyraźnie i wprost określone. Sąd Królestwa w
obecnym składzie twierdzi, że odczytywanie z prawa norm tej
doniosłości nie powinno się odbywać "ad analogiam" i na podstawie
przepisów niewprost zapisujących daną normę.
(8.C)
Po drugie, i ważniejsze, rozwiązanie Izby Poselskiej jako
demokratycznej reprezentacji obywateli Królestwa winno być zgodne z
zasadą demokratyzacji wyrażoną w pierwszym w kolejności przepisie
Konstytucji, art. 1 ust. 1. Rozwiązanie Izby jest krokiem drastycznym,
u której podstaw powinno leżeć stwierdzenie niezdolności Izby
Poselskiej do podejmowania decyzji przynajmniej na tyle znacznej, by w
dającym się określić zakresie uniemożliwiała rządzenie państwem.
Należy przecież pamiętać, że Izba Poselska jest jedynym typowym
organem przedstawicielskim i główną izbą parlamentu, a jej rozwiązanie
przez Króla może być dopuszczalne tylko w z góry określonych
sytuacjach, w przeciwnym razie bowiem budowałoby to obraz silnego
prymatu Króla nad organem przedstawicielskim Narodu, co, zdaniem Sądu
Królestwa, byłoby niezgodne z dwoma zasadami wyrażonymi w przywołanym
już art. 1 ust. 1 Konstytucji, a więc z zasadą demokratyzacji i
zasadą państwa prawa i wynikającą z niej zasadą dostatecznej
określoności przepisów prawnych. Sąd Królestwa dostrzega także
niezgodność takiej interpretacji z innymi normami konstytucyjnymi.
Zgodnie z art. 2 ust. 1 Konstytucji to Naród jest źródłem władzy,
przez co należy rozumieć, że kompetencje innych organów ograniczające
w jakikolwiek sposób wpływ Narodu na władzę nie mogą co do zasady
naruszać tego prymatu. Art. 3 ust. 1 w związku z ust. 2 Konstytucji
statuuje zaś zasadę, zgodnie z którą sprawowanie władzy w Królestwie
Dreamlandu oparte jest na zasadzie trójpodziału władz, zaś organy
władzy są niezależne. Sąd Królestwa stwierdza, że wywodzenie
uprawnienia królewskiego w zakresie rozwiązania Izby z przepisu nie
nadającego tego uprawnienia wprost i tylko na podstawie interpretacji
analogicznej jest naruszeniem zasad trójpodziału i niezależnści władz
w takim zakresie, że nadaje Królowi prawo do nieuzasadnienie dowolnych
działań względem innego organu legislatywy.
(8.C)
Rację ma więc wnioskodawca I, gdy pisze w uzasadnieniu wniosku, że
Król nie ma obowiązku podjęcia jakichkolwiek czynności z tytułu
zmniejszenia się liczebności Izby Poselskiej poniżej pięciu osób,
ponieważ ustawa o Izbie nie zawiera takiej wyraźnej dyspozycji. U obu
wnioskodawców liczba "5" pojawiła się prawdopodobnie w związku z art.
2 ust. 2 ustawy o Izbie (wnioskodawca II zresztą wprost na niego
wskazuje). Jest to jednak przepis dotyczący tylko przeprowadzania
wyborów, a Sąd Królestwa wyjaśnił już, z jakich względów nie dopuszcza
rozszerzenia hipotezy tej normy o inne przypadki, dotyczące całej
kadencji. Co więcej, nie można wywodzić, że ustawodawca uznał liczbę
pięciu posłów za graniczną i taką, poniżej której Izba Poselska traci
swe funkcje reprezentacyjne, jak uważa wnioskodawca II. Nie pozwala na
to powołany przez Prokuratora Generalnego art. 18 ust. 3 ustawy o
Izbie, zgodnie z którym jedną z przesłanek nieprzeprowadzania wyborów
uzupełniających jest utrzymanie się liczby posłów nie mniejszej niż
trzy. Ustawodawca przewidział zatem możliwość, gdy Izba Poselska
pracuje skutecznie w składzie trzyosobowym. Z przyczyn wskazanych
powyżej Sąd Królestwa jest jednak zdania, że i ta liczba posłów nie
może być uznana za graniczną. Przepis art. 18 ust. 3 ustawy o Izbie
dotyczy bowiem tylko przeprowadzania wyborów uzupełniających i nie ma
zastosowania w innych okolicznościach.
(8.D)
Żaden z wnioskodawców nie odniósł się zresztą do kwestii samych
wyborów uzupełniających - uczynił to tylko Prokurator Generalny. Otóż
zgodnie z art. 18 ust. 2 ustawy o Izbie z zastrzeżeniem okoliczności
wskazanej w ust. 3 Król ogłasza wybory uzupełniające każdorazowo, gdy
ogłoszone zostaje wygaśnięcie mandatu. Oznacza to, że w większości
przypadków po zmniejszeniu liczby posłów poniżej pięciu powinny zostać
rozpisane wybory uzupełniające na wakujące mandaty. Już ta konstrukcja
prawna wskazuje, że nakazywanie Królowi rozwiązywania Izby w takim
wypadku nie było celem ustawodawcy.
(8.E)
Zdaniem Sądu Królestwa rację ma Prokurator Generalny, gdy twierdzi, że
jedyną sytuacją, w której liczebność Izby Poselskiej obrażać będzie
konstytucyjne zasady państwa prawa i demokratyzacji wyrażone w art. 1
ust. 1 Konstytucji, jest taka, gdy posłowie przez jakiś czas obradować
będą w liczbie mniejszej lub równej dwa. Wówczas bezsprzecznie Izba
nie będzie w stanie realizować funkcji reprezentacyjnej.
(8.F)
Sąd Królestwa pragnie także odnieść się do wniosku wnioskodawcy II, by
do czasu rozstrzygnięcia nakazać Izbie Poselskiej zawieszenie
działalności. Nie jest to możliwe w związku z konstrukcją instytucji
pytania prawnego. Pytanie prawne nie dotyczy bowiem okoliczności
istniejących w danym czasie, a ogólnej interpretacji prawa. Sąd
Królestwa nie orzeka zatem w niniejszej sprawie w związku z
liczebnością Izby Poselskiej obecnej kadencji, a daje wiążącą
interpretację prawa obowiązującą wszystkie sądy i organy władzy
publicznej aż do zmiany obowiązujących przepisów. Z tego względu
wniosek został odrzucony ze względu na niedopuszczalność orzekania.
(9)
Postanowienie niniejsze, jako niepodlegające zaskarżeniu, jest
prawomocne z chwilą jego urzędowego ogłoszenia. Wykładnia prawa
dokonana na skutek pytania prawnego wiąże sądy krajowe oraz inne
organy władzy publicznej do czasu zmiany odpowiednich przepisów.
Prezes Sądu Królestwa
(-) dr jur. net. Edward książę Krieg
This archive was generated by hypermail 2.4.0 : Fri 10 Jan 2020 - 23:10:01 CET